Il-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ esprima d-diżappunt tiegħu dwar skema ġdida mħabbra mill-Gvern li tipprevedi li persuni bejn it-18 u t-30 sena jirċievu sa €25,000 mifruxa fuq ħames snin, bil-kundizzjoni li jċedu l-liċenzja tas-sewqan tagħhom għall-istess perjodu.
Filwaqt li l-Kunsill jirrikonoxxi l-intenzjoni wara din il-miżura, jiġifieri li titnaqqas il-konġestjoni tat-traffiku u tiġi promossa mobilità aktar sostenibbli, qed iqajjem tħassib serju dwar kemm l-iskema hija effettiva u dwar kif qed jiġu prijoritizzati l-fondi pubbliċi.
Bl-iskema tkun allokata €5 miljun fis-sena, u total ta’ €25 miljun fuq ħames snin, l-impatt tagħha jkun limitat ħafna. Skont il-Kunsill, fl-aħjar xenarju possibbli, l-iskema tista’ twassal biss biex madwar 1,000 sewwieq jitneħħew temporanjament mit-toroq tul il-perjodu kollu tagħha. Dan l-effett jitqies bħala minimu, speċjalment meta wieħed iqabblu mal-fatt li fl-2025 qed jinħarġu madwar 469 liċenzja ta’ vetturi kull ġimgħa, skont iċ-ċifri tal-National Statistics Office.
Il-Kunsill jenfasizza li ż-żgħażagħ, b’mod konsistenti, esprimew li l-ebda inċentiv finanzjarju ma jista’ jipperswadihom iċedu l-karozza tagħhom taħt is-sistema attwali tat-trasport pubbliku. Barra minn hekk, huma jindikaw nuqqas serju ta’ infrastruttura adegwata għall-mixi u għal mezzi alternattivi oħra, bħar-roti, bħala raġunijiet ewlenin li jxekklu bidla reali fil-mod kif jiċċaqalqu.
Dan, skont il-Kunsill, juri problema fundamentali: ma jistax ikun hemm aspettattiva li individwi jabbandunaw il-vettura privata sakemm ma jkunx hemm sistema tat-trasport pubbliku li hija affidabbli, effiċjenti u ta’ min jafda fiha. Is-sitwazzjoni hija saħansitra aktar diffiċli għal żgħażagħ li jgħixu f’lokalitajiet ’il bogħod miċ-ċentri ewlenin, fejn il-karozzi tal-linja jgħaddu rarament, ikunu mimlijin, u ħafna drabi jgħaqqdu biss ma’ ċentri bħal Belt Valletta jew l-Università.
Minflok skemi ta’ inċentivi fuq medda qasira ta’ żmien u b’firxa limitata, il-Kunsill qed jappella biex il-fondi pubbliċi jiġu investiti f’titjib strutturali fit-trasport pubbliku. Fost il-proposti hemm żieda fil-frekwenza tal-karozzi tal-linja biex titjieb l-affidabbiltà u l-kumdità, rotot aktar diretti bejn lokalitajiet iżgħar u destinazzjonijiet ewlenin bħal Belt Valletta, Tas-Sliema, l-Università u Mater Dei, kif ukoll introduzzjoni ta’ servizzi ta’ shuttle bejn bliet li jnaqqsu l-ħtieġa li wieħed jgħaddi minn ċentri ewlenin għal vjaġġi qosra.
Fl-istess ħin, il-Kunsill jilqa’ inizjattivi riċenti bħall-espansjoni ta’ Park and Ride f’żoni bħal l-Addolorata u Ta’ Qali, li jgħinu biex titnaqqas il-konġestjoni f’żoni traffikużi filwaqt li joffru alternattiva prattika għas-sewqan. Madankollu, jisħaq li dawn l-inizjattivi għandhom jiġu promossi aħjar biex ikunu magħrufa u użati minn aktar nies.
Skont il-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ, investiment ta’ €25 miljun f’sistema tat-trasport pubbliku li tkun aċċessibbli u affidabbli jista’ jwassal biex jitneħħew eluf ta’ karozzi mit-toroq ta’ Malta, aktar milli tnaqqis temporanju ta’ 1,000 biss. Dan jista’ wkoll jiskoraġġixxi żgħażagħ li għadhom ma kisbux liċenzja tas-sewqan milli jagħmlu dan, jekk ikunu jistgħu jiddependu b’mod realistiku fuq trasport pubbliku ta’ kwalità.
Il-Kunsill jisħaq li bidla vera fil-mobilità tista’ sseħħ biss jekk jiġu indirizzati l-problemi strutturali tas-sistema tat-trasport l-ewwel, u mhux billi jitqiegħed il-piż tal-bidla fuq l-individwi mingħajr ma jiġu offruti alternattivi vijabbli.
