Studju xjentifiku ġdid ippubblikat reċentement tefa’ dawl ġdid fuq l-oriġini, li ilha tiġi diskussa, tas-serp magħruf lokalment bħala Teleskopju jew Serp Qattus (Telescopus Fallax) fil-Gżejjer Maltin, u pprovda l-ewwel konferma ġenetika tal-għeruq bijoġeografiċi tiegħu.
Ir-riċerka, immexxija minn tim internazzjonali ta’ xjenzjati li jinkludi wkoll riċerkaturi Maltin, użat analiżi tad-DNA mitokondrijali biex tistudja l-identità ġenetika tal-popolazzjonijiet lokali f’Malta u Għawdex.
Ir-riżultati wrew li l-individwi kollha analizzati jaqsmu profil ġenetiku identiku, li jorbothom direttament ma’ popolazzjonijiet fin-Nofsinhar tal-Greċja, b’mod partikolari fil-Peloponnese u fil-gżira ta’ Skyros.
“Ir-riżultati juru b’mod ċar li l-popolazzjoni Maltija hija marbuta ġenetikament ma’ linji Griegi tan-Nofsinhar,” qal Sciberras, wieħed mill-ko-awturi tal-istudju, f’kummenti lil Gwida.
Din l-iskoperta tpoġġi b’mod definit il-popolazzjoni Maltija fil-linja tal-Peniżola Balkana tal-ispeċi, u tikkonferma l-klassifikazzjoni tagħha bħala Telescopus fallax fallax.
Importanti, in-nuqqas sħiħ ta’ varjazzjoni ġenetika fost il-kampjuni Maltin jindika b’mod qawwi li din l-ispeċi ma waslitx fil-gżejjer b’mod naturali, iżda ġiet introdotta permezz ta’ attività umana.
L-istudju jenfasizza r-relazzjonijiet storiċi estensivi ta’ Malta maċ-ċiviltajiet Griegi mill-kuntatti preistoriċi sal-perjodu Biżantin u wara bħala rotta probabbli ta’ din l-introduzzjoni.
Filwaqt li ipoteżijiet preċedenti kienu jissuġġerixxu wasla aktar riċenti, possibbilment fil-bidu tas-seklu 20, rekords storiċi juru li s-serp kien diġà preżenti f’Malta qabel dan il-perjodu.
Dan jiftaħ il-possibbiltà li l-introduzzjoni seħħet sekli ilu, forsi marbuta ma’ rotot kummerċjali antiki jew skambji kulturali li kienu jinvolvu moviment ta’ merkanzija u materjali.
Illum, it-Teleskopu jidher li huwa aktar mifrux fil-gżira ta’ Malta milli kien maħsub qabel, għalkemm jibqa’ rari f’Għawdex.
Il-preżenza tiegħu f’Għawdex x’aktarx hija riżultat ta’ tixrid sekondarju assistit mill-bniedmin Lokali.
Dan l-istudju importanti mhux biss isolvi mistoqsija xjentifika li ilha teżisti, iżda jenfasizza wkoll ir-rwol profond tal-istorja umana fil-formazzjoni tal-bijodiversità tal-ekosistemi tal-gżejjer.
